تبلیغات
www.book-new.mihanblog.com علم - كنستانتین تسیلوفسكی

علم

چهارشنبه 30 دی 1388

كنستانتین تسیلوفسكی

نویسنده: علی عبدیان   

كنستانتین تسیلوفسكی ، مهندس و معلم پرآوازه روس كه او را یكی از بنیانگذاران عصر فضا می دانند...

كنستانتین تسیلوفسكی ، مهندس و معلم پرآوازه روس كه او را یكی از بنیانگذاران عصر فضا می دانند، وقتی هنوز پروازهای فضایی رویای دور از ذهن علم زمان بود، تقدیر انسان در مقابله با جهان آینده را این گونه تصریح كرد: «زمین گهواره تمدن است. اما هیچ كودكی را نمی توان برای همیشه در گهواره نگاه داشت» این طرز تفكر اگرچه زمانی بسیار خیالپردازانه به نظر می رسید، اما هر چه زمان بیشتر به پیش می رود ضرورت آن بیشتر از گذشته ، خود را به جامعه تحمیل می كند.

ریشه اندیشه سفر به فضا و آرزوی پرواز در آسمان ها و مهاجرت به دنیاهای دیگر را باید در اعصار و قرون بسیار دور جستجو كرد. انسان از زمانی كه به خاطر می آورد، مجذوب جهان شگفت انگیز آسمان شب بوده و همواره سعی می كرده است تا بتواند درك بهتری از این جهان به دست آورد و آن را قابل دستیابی كند. زمانی این تلاش در قالب و چهره اساطیر خود را نشان داد و زمانی دیگر در قالب افسانه ها و داستان ها و زمانی در قالب تخیل های آینده نگرانه و در دوره ای بسیار جدید، به شكل واقعیت های فیزیكی و بیرونی درآمد. در طول این تاریخ طولانی ، نوع نگاه به آسمان نیز دگرگون شده است.اگر زمانی كشف دنیاهای ناشناخته عامل اصلی تحریك كنجكاوی بشر برای درك فضا بود، اینك به نظر می رسد نیازهای اساسی باعث ایجاد شتاب جدید در این عرصه شده است. نگاهی به حضور انسان در فضا اكتبر سال 1957 زمانی بود كه انسان قدم به فضا گذاشت.

ماهواره كوچكی به نام اسپوتینك 1 ، از سوی اتحاد جماهیر شوروی سابق به فضا رفت و صدای ضربان مانند آن برای بسیاری استعاره ای از تولد عصر فضا بود. پرتاب اسپوتینك در آن دوره فراتر از ماجراجویی علمی بود و همان گونه كه بعدها روس ها اعلام كردند هدف اصلی ، پیشبرد سیستم های دفاع فضایی بود؛ اما این شروع اگرچه ریشه در دل جنگ جهانی و فناوری موشك های VII آلمانی داشت ، مسیری متفاوت را در پیش گرفت و دستاوردهای صلح جویانه آن به طور چشمگیری بر استفاده های نظامی از آن غلبه یافت. پرتاب اسپوتینك 1 در آغاز جنگ سرد رقابت دو ابرقدرت ، زمان را به فضا كشاند و در پی پرتاب اسپوتینك ، از سوی روس ها، امریكایی ها همیشه چند قدم عقب تر از رقیب شان ، آنها را دنبال می كردند. اولین انسان در فضا، اولین بانوی فضانورد در فضا، اولین عملیات الحاق فضایی و نخستین سفر رباتیك به دنیاهای دیگر، دستاوردهایی بود كه روس ها حریف را شكست دادند.امریكا كه در آن روزگار نگران وجهه عمومی خود بود در دهه 1960 سعی كرد با پیروزی در یكی از مهم ترین چالش ها، كل رقابت را به نفع خود خاتمه دهد و این گونه بود كه جان ، اف ،كندی رئیس جمهور وقت ایالات متحده ، در سخنرانی معروفی كه در آغاز دهه 1960 ایراد كرد، ناسا (سازمان هوا و فضانوردی امریكا) را مامور كرد تا پیش از پایان دهه 60 فضانوردی را بر سطح ماه فرود آورد.این اقدام پر هزینه كه فراتر از توان فنی آن زمان بود با این جمله كندی توجیه شد « ما به ماه خواهیم رفت نه به این دلیل كه این كار ساده ای است ، بلكه به این دلیل كه چالشی بسیار دشوار است».بدین ترتیب ، مجموعه صدها هزار نفر از بهترین كارشناسان جهان در ناسا ماموریتی را آغاز كردند كه میلیاردها دلار هزینه دربرداشت و در نهایت با فرود محفظه مه نشین عقاب ، در ماموریت آپولو 11 بر سطح ماه و قدم گذاشتن نیل آرمسترانگ بر سطح قمر زمین ، این طرح با موقعیت به نتیجه رسید. زمانی كه آرمسترانگ لحظاتی پس از پای گذاشتن به ماه وضعیت خود را با جمله معروف قدمی كوچك برای یك انسان و جهشی غول آسا برای بشریت توصیف كرد بسیاری گمان می كردند انسان وارد عصر تسخیر فضا شده است و به زودی شركت های مسكونی و تحقیقاتی در ماه تاسیس خواهند شد و نخستین پیشگامان به مریخ گام خواهند نهاد و تا پایان قرن بیستم بدنه و ساختار اصلی نخستین مستعمره های انسانی در فضا بنا نهاده خواهد شد. حتی بسیاری معتقد بودند بازی های المپیك در سال 2000 در ماه برگزار خواهد شد؛ اما این اتفاق نیفتاد. مهم ترین دلیل كاهش سرعت پیشرفت های فضایی را باید در مساله ای به نام بودجه و پایان دوره جنگ سرد و رقابت های فضایی این عصر جستجو كرد. هزینه های اكتشافات سرنشین دار با توجه به هزینه های بالای اكتشافات سرنشین دار، دانشمندان و مهندسان سعی كردند بودجه خود را صرف تحقیقات و اكتشافاتی كنند كه با صرف هزینه كمتر دستاوردهای بیشتری را به ارمغان بیاورد. به همین دلیل ، اگر چه تحقیقات بر سر اثرات اقامت طولانی مدت حضور انسان در فضا بویژه در طرح ایستگاه فضایی میر و ایستگاه بین المللی فضایی ادامه یافت ، اما این كاوش های كوچك و كم سرو صدا بود كه افق دید دانشمندان در خصوص جهان را بهبود بخشید و از سویی دیگر فرآیندی مهم را در افزایش شرایط زندگی انسان به سیاره زمین فراهم آورد .

امروزه بدون این كه خودمان متوجه شویم ، شاهد رشد و نفوذ جدی و چشمگیر فناوری های فضایی در زندگی روزمره خود هستیم.از ارتباطات رادیویی و تلویزیونی گرفته تا شبكه اینترنت و كنترل بسیاری از شوون زندگی مدرن و مسائلی مانند جهت یابی تا تعیین منابع سطحی و زیرسطحی و تصویربرداری های شناسایی و پیش بینی حوادث غیرمترقبه تا هزاران كاربرد خرد و كلان دیگر.اما این تازه آغاز دوره فضاست. كاوش های فضایی باعث شده است بسیاری از سیارات و مناطق دور دست كیهان مورد كاوش قرار گیرد. برخی از قدیمی ترین و بنیادی ترین پرسش های بشر امروز به واسطه چنین فناوری ای است كه زیر ذره بین علم قرار گرفته و این راهی طولانی است كه تازه گام های نخست آن برداشته شده و انسان را برای دور تازه ای از سفرهای فضایی آماده كرده است.بزودی فصل جدیدی از سفرهای فضایی رباتیك و سرنشین دار آغاز خواهد شد، اما این بار سفرها تفاوت فاحشی با سفرهای قبلی خواهد داشت و آن انجام آنها برپایه نیازهای واقعی انسان و نه صرف ارضای كنجكاوی است.اگر چه همیشه كاوش های محض علمی ادامه خواهد یافت تا زمینه هایی را ایجاد كند كه روزی ارزش كاربردی پیدا كند، اما سفرهای كاربردی جدیدی در راه است. با اهدای جایزه انصاری X پرایز در چند سال قبل ، صنایع خصوصی به طور جدی وارد رقابت های فضایی شدند. انوشه انصاری ، پشتیبان این جایزه و نخستین بانوی فضاگرد جهان معتقد است: «حضور بخش خصوصی ، انقلابی جدید در عرصه فضا ایجاد خواهد كرد. همان طور كه ورود آن به حوزه اینترنت كه مدت ها با سختی به حیات خود ادامه می داد باعث شد این شبكه چنین عالمگیر شود، در فضا نیز با وارد شدن مباحث مربوط به حوزه رقابتی و منافع كلانی كه در فضا وجود دارد، باعث رشد پیشرفت های جدی در این حوزه خواهد شد».در كنار بخش خصوصی كه از الان عزم خود رابرای برقراری خطوط پروازهای فضایی شخصی تا زیر مدار (ارتفاع 100كیلومتری )، سفرهای تفریحی به هتل های فضایی در مدار زمین و حتی سفر سرنشین دار به ماه جزم و جایزه گوگل X پرایز را در این موارد وضع كرده است ، بخش ها و آژانس های دولتی نیز سفرهای جدیدی را هدف گرفته اند. هم اكنون دهها طرح از سوی اروپا، امریكا، ژاپن ، چین ، روسیه و حتی هندوستان برای سفر به ماه در نظر گرفته شده است و این بار این سفر فقط برای رفتن نخواهد بود.نشانه ها و طرح های پراكنده نشان دهنده عزم این باره كشورها برای آغاز مستعمره سازی سیارات است.اگر به یاد آوریم كه جمعیت بشر از آغاز تاریخ تا ابتدای قرن 20 تنها 2.5 میلیارد نفر شده بود و از ابتدای قرن 20 تا ابتدای قرن 21 به بیش از 7 میلیارد نفر افزایش یافته و اگر به یاد آوریم كه منابع زمین هم به همین سرعت در حال نابودی است. آن گاه طبیعی است كه به فكر منابع جدید باشیم و حتی در دیدگاهی تخیلی ، به فكر ساخت شهرك هایی مسكونی بر ماه و شاید زمانی در دیگر سیارات باشیم.خوشبختانه منبع عظیمی از مواد اولیه و دنیایی از فرصت ها پیش روی ماست كه بویژه با توجه به افزایش روند تخریب زمین می توان از آن برای ساختن آینده استفاده كرد.

این مساله در كنار آثار مهمی كه خواهد داشت باعث ایجاد بحث جدید حقوق فضا نیز می شود و ده ها بحث را با خود به همراه خواهد داشت.كسانی كه امروز در این زمینه فعال تر باشند، فردا كه استفاده از فضا از یك آینده نگری به یك ضرورت تبدیل خواهد شد، سهم بیشتری برداشت خواهند كرد.خوشبختانه در سال های اخیر، سازمان فضایی ایران گام هایی مثبت را در راه مشاركت در فضا برداشته است ، اما باید به یاد داشت كه ما در این زمینه از دنیا عقبیم و اگر بسرعت حركت نكنیم عقب خواهیم ماند.


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
b
o
o
k
-
n
e
w

www.book-new.mihanblog.com